Trump Dönemi Gümrük Vergisi İadeleri KOBİ'lere Değil Dev Şirketlere Yaradı

ABD'de geçmiş dönemde uygulanan ve daha sonra hukuka aykırı olduğu tescillenen gümrük vergilerinin iade süreci, ekonomik adaletsizlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, devlet kasasından yapılacak milyarlarca dolarlık iadelerin, bu yükü fiilen sırtlayan küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ) ile tüketicilere değil, doğrudan büyük sermaye gruplarına yarayacağını ifade ediyor.

Amerikan Center for American Progress tarafından gündeme getirilen analizde, tarifeler döneminde maliyet artışlarıyla boğuşan KOBİ'lerin bu süreçte göz ardı edildiği vurgulandı. Büyük ölçekli şirketlerin hukuki süreçleri daha rahat takip edebilmesi ve güçlü lobi faaliyetleri yürütebilmesi, iadelerin aslan payını bu kesimin almasında etkili oldu.

Piyasada Rekabet Eşitsizliği Derinleşiyor

Tedarik zinciri krizleri ve yüksek enflasyonla mücadele eden KOBİ'ler, haksız vergilerin getirdiği yükü doğrudan fiyatlarına yansıtmak zorunda kalmıştı. Ancak iade mekanizmalarının karmaşık yapısı ve yüksek maliyetleri, küçük işletmelerin bu haklarını aramasını neredeyse imkansız hale getirdi. Bu durum, piyasadaki büyük oyuncular lehine haksız bir rekabet avantajı yaratıyor.

Ekonomi yazarları, benzer ticaret politikası hatalarının gelecekte tekrarlanmaması için destek mekanizmalarının daha kapsayıcı tasarlanması gerektiğinin altını çiziyor. Aksi takdirde, kriz dönemlerinde devlet müdahalelerinin faturası tabana yayılırken, avantajların yalnızca zirvedeki dev şirketlere akmaya devam edeceği belirtiliyor.